20 triệu pin xe điện sắp hết hạn tại Trung Quốc: Áp lực và cơ hội cho ngành tái chế pin lithium
Sau 8 năm phát triển mạnh mẽ xe điện, Trung Quốc đang đối mặt với thách thức lớn khi hàng triệu pin lithium-ion bắt đầu hết hạn sử dụng. Ước tính đến năm 2032, có hơn 20 triệu pin xe điện sẽ đến giới hạn tuổi thọ, đặt ra nhu cầu cấp thiết về tái chế và xử lý rác thải năng lượng mới.
Trung Quốc đối mặt làn sóng thải pin xe điện quy mô lớn
Tuổi thọ trung bình của pin xe điện hiện nay dao động khoảng 8 năm. Từ năm 2025, làn sóng xe điện đầu tiên được sản xuất hàng loạt tại Trung Quốc bắt đầu bước vào chu kỳ thay pin. CEO Lý Bân của hãng xe NIO cho biết, từ năm 2025 đến 2032, hơn 20 triệu pin xe điện tại Trung Quốc sẽ hết hạn sử dụng.
Theo thống kê từ Hiệp hội Công nghệ Tiết kiệm Năng lượng Điện tử Trung Quốc, được đăng tải trên tờ Economic Daily, khối lượng pin xe điện đã qua sử dụng tại quốc gia này có thể vượt mức 4 triệu tấn mỗi năm vào năm 2028.
Tái chế pin lithium: Từ rác thải thành tài nguyên quý
Dù là rác thải công nghệ, pin xe điện lại chứa nhiều kim loại có giá trị như lithium, niken và coban. Đây là những vật liệu đắt đỏ và khó khai thác, đặc biệt trong bối cảnh Trung Quốc đang gặp khó khăn khi tiếp cận nguồn cung khoáng sản từ các quốc gia đồng minh của Mỹ như Úc và Canada.
Ma Long, giám đốc một công ty chuyên sản xuất thiết bị tái chế chất thải rắn tại Trung Quốc, cho biết 70% doanh thu của công ty đến từ mảng tái chế pin xe điện và tấm pin mặt trời. Với nhu cầu tái chế tăng mạnh, thị trường này dự kiến đạt quy mô trên 280 tỷ nhân dân tệ (tương đương 38,5 tỷ USD) mỗi năm.
Không giống như nhiên liệu hóa thạch, kim loại trong pin có thể tái sử dụng nhiều lần, đóng vai trò chiến lược trong mục tiêu phát triển nền kinh tế tuần hoàn và đảm bảo an ninh tài nguyên quốc gia.
Thị trường tái chế pin tại Trung Quốc tăng trưởng nhưng thiếu quy chuẩn
Hiện tại, các ông lớn ngành pin như CATL và BYD đang xây dựng hệ thống thu hồi và tái chế khép kín. Bên cạnh đó, hàng loạt doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng đang đổ xô vào thị trường tiềm năng này. Yu Zhongkai, giám đốc của Tianli Technology (Chiết Giang), cho biết doanh thu từ thiết bị tái chế pin đã chiếm 25% tổng hoạt động kinh doanh của công ty.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo Trung Quốc vẫn đang trong giai đoạn sơ khai của quá trình tái chế rác thải năng lượng mới. Ngành này vẫn thiếu các quy định cụ thể, hệ thống tiêu chuẩn an toàn, và còn nhiều hạn chế về công nghệ xử lý.
Chính phủ Trung Quốc đẩy mạnh quản lý và tiêu chuẩn hóa ngành tái chế
Nhằm giảm thiểu rủi ro cháy nổ và ô nhiễm môi trường từ pin lithium-ion thải bỏ, Trung Quốc đã ban hành “sách trắng” hướng dẫn và chuẩn hóa hoạt động tái chế. Tính đến nay, 156 doanh nghiệp được cấp phép hoạt động trong lĩnh vực này.
Một ví dụ tiêu biểu là công ty con của CATL – Guangdong Brunp Recycling Technology – có thể thu hồi 99,3% các kim loại quý như niken, coban, mangan, và 91% phốt pho cùng lithium trong pin cũ.
Tuy nhiên, tình trạng pin thải nằm rải rác trong các xưởng nhỏ bất hợp pháp vẫn diễn ra, khiến nhiều doanh nghiệp tái chế hợp pháp rơi vào cảnh thiếu nguồn cung nguyên liệu, gây dư thừa công suất.
Tái chế pin xe điện: Chìa khóa phát triển bền vững trong tương lai
Với lệnh cấm bán xe chạy xăng và dầu diesel từ năm 2035 của Liên minh châu Âu, các thương hiệu ô tô lớn – bao gồm cả các hãng xe Trung Quốc – đang tăng tốc chuyển đổi sang xe điện hoàn toàn. Điều này đồng nghĩa với nhu cầu tái chế pin sẽ tiếp tục bùng nổ trong những năm tới.
Việc xây dựng một hệ sinh thái tái chế pin lithium hiệu quả không chỉ giúp Trung Quốc xử lý “núi rác điện tử” mà còn đóng vai trò chiến lược trong cuộc đua năng lượng tái tạo toàn cầu.
thegioilithium.vn lược dịch
