Trung Quốc khánh thành nhà máy lưu trữ điện sodium-ion đầu tiên trên thế giới tích hợp lưới điện
Baochi – nhà máy lưu trữ năng lượng kết hợp pin lithium và sodium-ion đầu tiên trên thế giới vừa được đưa vào vận hành tại tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Dự án mở ra kỷ nguyên mới cho công nghệ lưu trữ điện quy mô lưới, giúp giảm chi phí và ổn định nguồn năng lượng tái tạo.
Ngày 26/5/2025, Tập đoàn Điện lực miền Nam Trung Quốc (CSG) đã chính thức vận hành Trạm lưu trữ năng lượng Baochi tại huyện Văn Sơn, tỉnh Vân Nam. Đây là dự án thí điểm quốc gia đầu tiên tích hợp hai công nghệ pin lithium-ion và sodium-ion quy mô lớn trong cùng một hệ thống — đồng thời cũng là nhà máy sodium-ion đầu tiên trên thế giới có khả năng “tạo lưới” (grid-forming).
Công suất ấn tượng, hỗ trợ hơn 30 nhà máy điện gió và mặt trời
Dự án có tổng vốn đầu tư hơn 460 triệu Nhân dân tệ (tương đương 63,8 triệu USD), được xây dựng trên diện tích 34.000 m² với công suất lắp đặt 200MW/400MWh. Dựa trên chu kỳ sạc/xả 2 lần/ngày, trạm có thể điều tiết tới 580 GWh mỗi năm — tương đương nhu cầu điện của khoảng 270.000 hộ gia đình, với 98% năng lượng đến từ nguồn tái tạo.
Trạm Baochi hiện đang hỗ trợ hơn 30 nhà máy điện gió và điện mặt trời tại địa phương, giảm thiểu tình trạng quá tải lưới và tăng hiệu quả sử dụng nguồn điện xanh.
Lần đầu tiên pin lithium và sodium-ion được tích hợp cùng hệ thống
Một bước đột phá lớn của trạm Baochi là tích hợp cả pin lithium-ion (đáp ứng điều tiết tần số cao, phản ứng nhanh) và pin sodium-ion — loại pin đang phát triển mạnh tại Trung Quốc nhờ vào nguồn nguyên liệu dồi dào và giá thành rẻ.
Theo các chuyên gia, pin sodium tại Baochi có tốc độ phản ứng gấp 6 lần và công suất đầu ra gấp 3 lần so với thế hệ sodium-ion truyền thống, tạo ra hiệu suất tối ưu ngay cả trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Sodium – Lời giải cho bài toán nguyên liệu thay thế lithium
Ông Chen Man – thành viên Ủy ban Kỹ thuật tiêu chuẩn hóa lưu trữ năng lượng quốc gia – nhận định, natri (sodium) có thể được khai thác dồi dào từ muối biển và hồ muối. Riêng hồ muối Qarhan ở Trung Quốc đã có trữ lượng sodium gấp 500 lần tổng trữ lượng lithium toàn cầu. Điều này giúp giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng lithium quốc tế.
CSG cũng cho biết, mô hình kết hợp lithium-sodium giúp giảm chi phí hệ thống khoảng 30% so với việc sử dụng pin sodium-ion đơn lẻ — nhờ tối ưu hoá sự cân bằng giữa hiệu suất và kinh tế.
Công nghệ tạo lưới – xu hướng tất yếu của hệ thống lưu trữ điện thế hệ mới
Điểm nổi bật khác của trạm Baochi là khả năng hoạt động như một hệ thống lưu trữ tạo lưới (grid-forming). Khác với các hệ lưu trữ truyền thống phụ thuộc vào tín hiệu điện áp bên ngoài, công nghệ này có thể tự điều chỉnh điện áp và tần số, hoạt động độc lập khi lưới gặp sự cố hoặc mất điện — mang lại khả năng tự phục hồi mạnh mẽ hơn cho lưới điện quốc gia.
Tiến độ xây dựng thần tốc và triển vọng mở rộng
Khởi công từ tháng 10/2024, chỉ sau 7 tháng, trạm đã hoàn tất và đi vào hoạt động — một tốc độ xây dựng kỷ lục trong ngành năng lượng. Dự án sẽ vận hành theo mô hình “độc lập + chia sẻ”, vừa đảm bảo điều tiết lưới, vừa thí điểm cơ chế giao dịch điện thị trường.
Doanh thu ước tính của trạm mỗi năm có thể vượt 80 triệu Nhân dân tệ.
Kỳ vọng mở rộng khắp Trung Quốc
Theo các chuyên gia, trạm Baochi là cột mốc quan trọng trong việc thương mại hóa công nghệ pin sodium-ion, đồng thời là mô hình mẫu cho việc tích hợp đa nguồn năng lượng và lưu trữ hiện đại. Khi hệ thống tiêu chuẩn được hoàn thiện, mô hình lithium-sodium kết hợp có thể nhân rộng tại các tỉnh giàu tài nguyên tái tạo như Tây Tạng, Tân Cương, Cam Túc…
Dự kiến đến năm 2030, các hệ thống lưu trữ “có khả năng tạo lưới” sẽ chiếm tới 40% tổng công suất lưu trữ mới tại Trung Quốc.
