Những thói quen khi sạc xe điện có thể gây cháy nổ, người dùng cần tránh
Những thói quen khi sạc xe điện như sạc qua đêm, dùng sai bộ sạc, độ pin có thể gây cháy nổ. Cùng tìm hiểu cách sạc xe điện an toàn.
Sạc xe điện qua đêm, sử dụng bộ sạc không đúng chủng loại, tự ý độ pin hoặc sạc ngay sau khi vừa vận hành là những thói quen có thể làm gia tăng nguy cơ cháy, nổ.
Cùng với xu hướng chuyển sang giao thông xanh, xe máy điện, xe đạp điện và ô tô điện ngày càng được sử dụng phổ biến. Tuy nhiên, nếu pin, ắc quy và hệ thống sạc không được sử dụng đúng cách, nguy cơ xảy ra sự cố về điện, cháy nổ và thiệt hại tài sản có thể gia tăng.
Lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an TP Hà Nội khuyến cáo người dân cần đặc biệt chú ý đến cách sử dụng và sạc xe điện an toàn, đồng thời chủ động loại bỏ những thói quen tiềm ẩn nguy hiểm.
1. Không sạc xe điện qua đêm hoặc khi không có người giám sát
Một trong những thói quen phổ biến nhưng tiềm ẩn rủi ro là sạc xe điện qua đêm hoặc cắm sạc rồi rời khỏi nhà.
Trong quá trình sạc, bộ sạc, dây dẫn, đầu nối, pin hoặc ắc quy có thể phát sinh các dấu hiệu bất thường. Nếu không có người theo dõi, sự cố có thể không được phát hiện và xử lý kịp thời.
Do đó, người dùng nên:
- Theo dõi tình trạng xe trong suốt quá trình sạc.
- Không để xe đang sạc khi đi ngủ hoặc khi rời khỏi nhà.
- Ngắt sạc khi phát hiện bộ sạc, dây điện hoặc pin có dấu hiệu bất thường.
- Không đặt xe đang sạc gần nguồn lửa, nguồn nhiệt hoặc vật liệu dễ cháy.
- Ưu tiên sạc tại khu vực thông thoáng, có điều kiện phòng cháy chữa cháy phù hợp.
Đặc biệt, không nên xem việc sạc xe điện qua đêm là một thói quen mặc định, ngay cả khi phương tiện được trang bị hệ thống quản lý pin (BMS).
2. Không sạc pin ngay sau khi vừa sử dụng xe
Sau khi xe điện vận hành trong thời gian dài hoặc di chuyển với tải cao, pin, ắc quy và một số linh kiện điện có thể còn nóng.
Việc cắm sạc ngay khi vừa dừng xe có thể khiến hệ thống phải đồng thời xử lý trạng thái pin đang có nhiệt độ cao và quá trình nạp năng lượng.
Người dùng nên chờ pin và các bộ phận liên quan nguội về mức phù hợp trước khi sạc. Thời gian chờ cụ thể cần thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất đối với từng loại pin và phương tiện.
Ngoài ra, nếu pin có dấu hiệu nóng bất thường, người dùng không nên tiếp tục sạc mà cần kiểm tra nguyên nhân trước khi đưa xe vào sử dụng trở lại.
3. Không sử dụng bộ sạc không đúng chủng loại
Bộ sạc xe điện phải tương thích với điện áp, dòng sạc và công nghệ pin của phương tiện.
Việc sử dụng bộ sạc không đúng thông số kỹ thuật có thể gây ra tình trạng sạc không ổn định, quá nhiệt hoặc ảnh hưởng đến hệ thống bảo vệ của pin.
Khi cần thay bộ sạc, người dùng nên lựa chọn sản phẩm:
- Đúng điện áp sạc theo yêu cầu của pin.
- Có dòng sạc phù hợp với thiết kế của hệ thống.
- Tương thích với loại pin đang sử dụng.
- Có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.
- Được nhà sản xuất hoặc đơn vị kỹ thuật uy tín khuyến nghị.
Không nên sử dụng bộ sạc trôi nổi, không rõ thông số hoặc tự ý thay đổi thiết kế bộ sạc để rút ngắn thời gian sạc.
4. Không tự ý độ, chế hoặc thay đổi pin xe điện
Tự ý độ pin, ghép thêm cell hoặc thay đổi cấu hình bộ pin là một trong những vấn đề cần đặc biệt lưu ý.
Mỗi bộ pin được thiết kế đồng bộ giữa cell pin, BMS, bộ sạc, dây dẫn, đầu nối và hệ thống điều khiển của phương tiện. Khi thay đổi cấu hình, các thông số như điện áp, dòng sạc, dòng xả và khả năng bảo vệ có thể không còn phù hợp.
Người dùng không nên:
- Tự ý ghép thêm cell vào bộ pin.
- Thay đổi điện áp danh định của bộ pin.
- Sử dụng BMS không tương thích.
- Tự ý tăng dòng sạc hoặc dòng xả.
- Lắp thêm thiết bị điện không được thiết kế cho xe.
- Thay đổi dây dẫn, đầu nối hoặc thiết bị bảo vệ khi chưa có đánh giá kỹ thuật.
Khi pin hoặc ắc quy cần sửa chữa, thay thế, nên sử dụng linh kiện đúng chủng loại và thực hiện tại cơ sở có chuyên môn.
5. Không tiếp tục sử dụng pin có dấu hiệu bất thường
Người dùng cần kiểm tra tình trạng pin, ắc quy và bộ sạc thường xuyên.
Nếu phát hiện các dấu hiệu như pin nóng bất thường, phồng, nứt, biến dạng, rò rỉ, có mùi lạ hoặc phát ra tiếng động bất thường, cần dừng sử dụng và ngừng sạc.
Không nên tự ý tháo mở hoặc sửa chữa bộ pin nếu không có chuyên môn.
Đối với pin lithium, đặc biệt là các bộ pin dung lượng lớn, việc tự ý can thiệp vào cấu trúc bên trong có thể làm ảnh hưởng đến hệ thống bảo vệ và gia tăng nguy cơ mất an toàn.
6. Không đặt xe điện đang sạc gần vật liệu dễ cháy
Khu vực sạc xe điện cần được bố trí khô ráo, thông thoáng và tránh xa nguồn nhiệt.
Không nên đặt xe đang sạc cạnh:
- Xăng, dầu và các chất dễ cháy.
- Giấy, bìa carton, vải, rèm hoặc đồ nhựa.
- Hóa chất dễ cháy.
- Thiết bị sinh nhiệt.
- Nguồn lửa hoặc khu vực có nguy cơ phát sinh tia lửa.
Đặc biệt, không nên tận dụng khu vực để xe làm nơi tập kết hàng hóa, vật liệu dễ cháy trong thời gian phương tiện đang sạc.
Một khu vực sạc thông thoáng không chỉ giúp giảm nguy cơ cháy lan mà còn tạo điều kiện thuận lợi để xử lý khi phát hiện sự cố.
7. Kiểm tra ổ cắm, dây điện và hệ thống sạc định kỳ
Không chỉ pin mà ổ cắm, dây dẫn, phích cắm và bộ sạc cũng cần được kiểm tra thường xuyên.
Nếu phát hiện dây điện bị hở, cháy xém, nứt vỏ, đầu cắm lỏng hoặc ổ điện có dấu hiệu quá nhiệt, cần ngừng sử dụng và tiến hành kiểm tra.
Đối với hệ thống sạc tại nhà, nguồn điện cần đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của phương tiện. Không nên sử dụng ổ cắm hoặc dây nối không phù hợp với công suất sạc.
Việc bảo dưỡng định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề về hệ thống điện trước khi chúng trở thành sự cố nghiêm trọng.
8. Ưu tiên sạc ô tô điện tại trạm sạc đạt yêu cầu
Đối với ô tô điện, người dùng nên ưu tiên sử dụng các trạm sạc được thiết kế và bố trí phù hợp với yêu cầu về an toàn điện và phòng cháy chữa cháy.
Nếu sử dụng bộ sạc tại nhà, cần bảo đảm hệ thống điện, thiết bị bảo vệ và khu vực sạc đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của nhà sản xuất.
Các khu vực, bãi đỗ hoặc trạm sạc tập trung cũng cần có giải pháp ngăn cháy, chống cháy lan, trang bị phương tiện phòng cháy chữa cháy phù hợp và có phương án xử lý khi xảy ra sự cố.
Những lưu ý quan trọng để sạc xe điện an toàn
Để giảm nguy cơ cháy nổ trong quá trình sử dụng xe điện, người dùng nên ghi nhớ những nguyên tắc cơ bản:
Sử dụng đúng – sạc đúng – kiểm tra thường xuyên – không tự ý độ pin.
Cụ thể:
- Sử dụng xe, pin và bộ sạc có nguồn gốc rõ ràng.
- Dùng đúng bộ sạc theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
- Không sạc xe qua đêm hoặc khi không có người giám sát.
- Không sạc ngay sau khi xe vừa vận hành nếu pin còn nóng.
- Không sạc gần nguồn lửa, nguồn nhiệt và vật liệu dễ cháy.
- Không tự ý độ, chế hoặc thay đổi cấu hình bộ pin.
- Kiểm tra dây dẫn, ổ cắm và bộ sạc định kỳ.
- Ngừng sạc khi pin hoặc bộ sạc có dấu hiệu bất thường.
- Đưa xe đến cơ sở chuyên môn khi cần sửa chữa hệ thống điện hoặc pin.
- Bảo đảm khu vực sạc có điều kiện thông thoáng và phù hợp với yêu cầu an toàn.
Chủ động phòng cháy khi sử dụng xe điện
Sự phổ biến của xe điện mang lại nhiều lợi ích về môi trường và chi phí vận hành, nhưng an toàn pin và an toàn sạc cần được đặt lên hàng đầu.
Phần lớn các rủi ro có thể được hạn chế nếu người sử dụng tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, không sử dụng thiết bị không tương thích và không tự ý can thiệp vào hệ thống pin.
Khi phát hiện pin, ắc quy hoặc bộ sạc có dấu hiệu bất thường, cách xử lý an toàn là ngừng sử dụng, ngắt nguồn khi có thể thực hiện an toàn và liên hệ đơn vị chuyên môn để kiểm tra.
Việc hình thành thói quen sạc đúng cách không chỉ giúp bảo vệ tuổi thọ pin mà còn góp phần giảm thiểu nguy cơ cháy nổ, bảo vệ người sử dụng và tài sản trong gia đình.
