Việt Nam có quy chuẩn mới về trạm sạc xe điện: Từ 2027, sạc EV sẽ thay đổi thế nào?

Việt Nam ban hành QCVN 32:2026/BCT về trụ sạc, trạm sạc xe điện, có hiệu lực từ 1/7/2027. Quy định mới tác động thế nào đến người dùng và doanh nghiệp?

Một bước quan trọng trong quá trình hoàn thiện hạ tầng xe điện tại Việt Nam vừa được thiết lập khi Bộ Công Thương ban hành QCVN 32:2026/BCT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện.

Quy chuẩn được ban hành kèm Thông tư 61/2026/TT-BCT ngày 29/9/2026 và chính thức có hiệu lực từ 1/7/2027.

Điểm đáng chú ý là quy định mới không chỉ tập trung vào bản thân trụ sạc mà còn đặt ra các yêu cầu về hệ thống điện, đấu nối, bảo vệ, giám sát, vận hành, đo lường và an toàn trong quá trình sử dụng.

Đây có thể xem là một bước tiến quan trọng trong việc hình thành khung kỹ thuật thống nhất cho hạ tầng sạc xe điện tại Việt Nam.

QCVN 32:2026/BCT áp dụng cho những trạm sạc nào?

Quy chuẩn tập trung vào các trụ sạc và trạm sạc phục vụ phương tiện giao thông đường bộ chạy điện, bao gồm:

• Ô tô thuần điện – BEV.
• Ô tô hybrid sạc ngoài – PHEV.
• Các phương tiện đường bộ chạy điện tương tự có hệ thống lưu trữ năng lượng có thể sạc lại trên xe.

Phạm vi áp dụng đáng chú ý gồm trạm sạc tại khu vực công cộng, nơi trông giữ xe tập trung, trạm dừng nghỉ và những khu vực tương tự.

Về điện áp, quy chuẩn áp dụng với hệ thống có điện áp cấp danh định đến 1.000 V AC hoặc 1.500 V DC, đồng thời điện áp đầu ra danh định cũng nằm trong giới hạn tương ứng.

Tuy nhiên, QCVN 32:2026/BCT không áp dụng cho mọi hệ thống sạc.

Một số trường hợp nằm ngoài phạm vi như thiết bị sạc không dây, thiết bị sạc trên xe, một số thiết bị sạc phục vụ nghiên cứu – thử nghiệm hoặc các trạm chỉ phục vụ nhu cầu nội bộ và không cung cấp dịch vụ sạc thương mại.

Đáng chú ý, quy chuẩn này cũng không áp dụng đối với một số trạm sạc bố trí bên trong công trình xây dựng như tầng hầm, nhà để xe hoặc khu vực đỗ xe trong nhà.

Trụ sạc xe điện sẽ phải đáp ứng những yêu cầu gì?

Một trong những nội dung quan trọng nhất của QCVN 32:2026/BCT là thiết lập các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu đối với trụ sạc.

Trụ sạc phải đáp ứng yêu cầu liên quan đến:

An toàn điện – tương thích điện từ – truyền thông – ghi nhãn – giao diện – hướng dẫn sử dụng.

Các chức năng bảo vệ cũng được chú trọng, bao gồm bảo vệ trước những tình huống như:

• Quá dòng.
• Quá điện áp.
• Thấp điện áp.
• Ngắn mạch.
• Dòng điện dư.

Cáp điện, đầu nối, cách điện và các thành phần liên quan cũng phải đáp ứng điều kiện kỹ thuật tương ứng.

Điều này đặc biệt quan trọng bởi công suất của hệ thống sạc nhanh DC ngày càng tăng. Khi dòng điện và công suất lớn hơn, yêu cầu về bảo vệ điện, kiểm soát nhiệt và an toàn vận hành cũng trở nên quan trọng hơn.

Trạm sạc phải có khả năng xử lý sự cố

Quy chuẩn không chỉ kiểm soát thiết bị sạc riêng lẻ mà còn đặt yêu cầu đối với toàn bộ hệ thống trạm.

Một trạm sạc cần được thiết kế đồng bộ giữa hệ thống cấp điện, phân phối điện, trụ sạc, bảo vệ điện, nối đất, chống sét, giám sát, điều khiển, chiếu sáng, biển báo và các hạ tầng phụ trợ.

Đặc biệt, hệ thống phải có giải pháp để phát hiện, cảnh báo, cô lập và xử lý sự cố.

Các tình huống được tính đến có thể bao gồm:

Chạm đất | Quá nhiệt | Nước ngập | Va chạm | Hư hỏng cách điện | Cháy hoặc sự cố nghiêm trọng khác

Khi xảy ra tình huống nguy hiểm, hệ thống phải có khả năng ngắt điện tự động hoặc thủ công phù hợp.

Trạm cũng cần bố trí cơ cấu ngắt điện khẩn cấp tại vị trí dễ tiếp cận và có ký hiệu rõ ràng.

[INFOGRAPHIC ĐỀ XUẤT]

HỆ THỐNG AN TOÀN CỦA MỘT TRẠM SẠC EV

Thiết kế thành sơ đồ gồm 6 thành phần:

Nguồn điện
→ Hệ thống phân phối & bảo vệ
→ Trụ sạc
→ Xe điện

Bao quanh bằng 4 lớp bảo vệ:

🛡 Chống quá dòng/ngắn mạch
⚡ Nối đất & chống sét
🌡 Giám sát nhiệt và sự cố
🛑 Ngắt điện khẩn cấp

Phần này nên thể hiện bằng hình thay vì đưa toàn bộ chu trình vào nội dung bài.

Không phải xe nào cũng dùng được mọi trụ sạc

Một vấn đề người sử dụng EV đặc biệt quan tâm là khả năng dùng chung trạm sạc.

QCVN 32:2026/BCT yêu cầu trạm sạc phải bảo đảm khả năng kỹ thuật để sử dụng chung đối với những phương tiện có:

Cổng sạc + đầu nối + chế độ sạc + cấu hình kỹ thuật tương thích.

Điều này không có nghĩa một trụ sạc bắt buộc phải sạc được tất cả các mẫu xe điện.

Yếu tố quan trọng vẫn là khả năng tương thích kỹ thuật giữa phương tiện và hệ thống sạc.

Tuy nhiên, việc hình thành một khung kỹ thuật chung sẽ tạo cơ sở để hạ tầng sạc phát triển đồng bộ hơn và hạn chế tình trạng mỗi hệ thống vận hành theo những yêu cầu kỹ thuật riêng biệt.

Sạc có thu tiền phải minh bạch thông tin

Không chỉ an toàn kỹ thuật, quy chuẩn mới còn liên quan trực tiếp đến trải nghiệm của người sử dụng.

Đối với dịch vụ sạc có thu tiền, hệ thống phải đáp ứng yêu cầu về đo lường, thông tin giao dịch và quyền lợi người tiêu dùng.

Người sử dụng cần được cung cấp các thông tin liên quan như:

Điện năng tiêu thụ – thời gian sạc – giá hoặc phương pháp tính giá – tổng số tiền.

Đây là yếu tố quan trọng khi mạng lưới sạc công cộng ngày càng mở rộng và nhiều doanh nghiệp cùng tham gia thị trường.

Người dùng EV trong tương lai không chỉ quan tâm trạm có sạc nhanh hay không mà còn cần biết rõ mình đã nhận bao nhiêu kWh điện và phải trả bao nhiêu tiền.

Trụ sạc phải công bố hợp quy trước khi lưu thông

Một thay đổi đáng chú ý khác liên quan trực tiếp tới các doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu thiết bị.

Theo quy chuẩn mới, trụ sạc thuộc phạm vi điều chỉnh được sản xuất, lắp ráp trong nước hoặc nhập khẩu phải thực hiện công bố hợp quy và gắn dấu hợp quy trước khi lưu thông trên thị trường.

Trạm sạc cũng chỉ được đưa vào vận hành sau khi hoàn thành các bước kiểm tra, thử nghiệm và nghiệm thu theo quy định.

[INFOGRAPHIC ĐỀ XUẤT]

TRỤ SẠC TRƯỚC KHI ĐẾN TAY NGƯỜI DÙNG

Thiết kế 5 icon theo chiều ngang:

🏭 Sản xuất / nhập khẩu

→ 🔬 Kiểm tra – đánh giá

→ ✅ Công bố hợp quy

→ 🏷 Gắn dấu hợp quy

→ ⚡ Lưu thông & lắp đặt

Phần này dùng infographic sẽ trực quan và ngắn hơn nhiều so với diễn giải thành một đoạn dài.

Người dùng xe điện được lợi gì?

Đối với người sở hữu EV, quy chuẩn mới có thể không tạo ra thay đổi dễ nhận thấy ngay lập tức.

Nhưng về dài hạn, lợi ích nằm ở việc chuẩn hóa chất lượng và mức độ an toàn của hạ tầng sạc.

Người sử dụng có thể kỳ vọng vào hệ thống trạm sạc được kiểm soát tốt hơn về an toàn điện, thiết bị bảo vệ, đo lường, thông tin giao dịch và vận hành.

Đây cũng là nền tảng cần thiết khi thị trường EV phát triển nhanh và nhu cầu sạc công cộng tăng lên.

Doanh nghiệp trạm sạc sẽ phải đầu tư bài bản hơn

Đối với doanh nghiệp, quy chuẩn mới đồng nghĩa việc xây dựng trạm sạc không đơn giản là mua thiết bị sạc rồi kết nối vào nguồn điện.

Nhà đầu tư phải tính toán đồng bộ từ khả năng cấp điện, thiết bị phân phối, hệ thống bảo vệ, vị trí lắp đặt, giám sát, điều khiển đến quy trình vận hành và xử lý sự cố.

Các đơn vị sản xuất và nhập khẩu trụ sạc cũng phải quan tâm nhiều hơn đến chứng nhận, công bố hợp quy và khả năng đáp ứng QCVN 32:2026/BCT.

Ở chiều ngược lại, một khung kỹ thuật rõ ràng hơn cũng giúp doanh nghiệp biết chính xác những tiêu chuẩn tối thiểu cần đáp ứng trước khi đầu tư.

Quy chuẩn trạm sạc là mảnh ghép quan trọng của thị trường EV Việt Nam

Xe điện muốn phát triển không thể chỉ dựa vào việc có thêm nhiều mẫu xe mới.

Hạ tầng phía sau cũng phải phát triển tương ứng.

Xe điện – pin – trạm sạc – hệ thống điện – tiêu chuẩn an toàn là những thành phần có quan hệ chặt chẽ với nhau.

QCVN 32:2026/BCT vì vậy không đơn thuần là một bộ yêu cầu kỹ thuật đối với trụ sạc.

Việc hình thành một quy chuẩn quốc gia có thể trở thành nền tảng để thị trường hạ tầng sạc Việt Nam bước sang giai đoạn đồng bộ, minh bạch và an toàn hơn.

Từ ngày 1/7/2027, khi Thông tư 61/2026/TT-BCT có hiệu lực, những yêu cầu này sẽ trở thành một phần quan trọng trong quá trình sản xuất, nhập khẩu, đầu tư và vận hành hạ tầng sạc xe điện thuộc phạm vi điều chỉnh tại Việt Nam.