Chỉ thị 10: Giảm 3% điện tiêu thụ, đẩy mạnh lắp điện mặt trời mái nhà năm 2026
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị 10 nhằm siết chặt kỷ cương tiết kiệm điện và khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu. Mục tiêu trọng tâm là bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2028.
1. Mục tiêu tiết kiệm điện quyết liệt trong năm 2026
Trước áp lực về nguồn cung điện và mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong giai đoạn 5 năm mới, Thủ tướng yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.
-
Chỉ tiêu chung: Tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ cả năm.
-
Tháng cao điểm: Trong các tháng nắng nóng, mức tiết kiệm yêu cầu từ 10% trở lên.
-
Quản lý phụ tải (DSM/DR): Thực hiện dịch chuyển và điều chỉnh phụ tải, phấn đấu giảm ít nhất 3.000MW công suất đỉnh khi cần thiết.
-
Giảm tổn thất: Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có nhiệm vụ đưa tỷ lệ tổn thất điện năng xuống dưới 6%.
2. Khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ
Một trong những điểm mới của Chỉ thị 10 là tập trung vào nguồn năng lượng tại chỗ để chủ động nguồn cung.
-
Phát triển nguồn tại chỗ: Đẩy mạnh lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự dùng, đặc biệt khuyến khích các hệ thống có kèm pin lưu trữ năng lượng.
-
Lộ trình thực hiện: Phấn đấu mỗi năm có khoảng 10% cơ quan công sở và hộ gia đình tham gia lắp đặt, hoặc đạt 20% công suất theo kế hoạch giai đoạn 2026-2030.
-
Hỗ trợ tài chính: Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước sẽ nghiên cứu các chính sách ưu đãi, tín dụng xanh cho người dân và doanh nghiệp đầu tư vào điện mặt trời.
3. Quy định cụ thể cho từng nhóm đối tượng
Chỉ thị nêu rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân trong việc thực thi tiết kiệm điện:
Đối với cơ quan công sở và chiếu sáng công cộng
-
Cơ quan nhà nước phải đi đầu, đưa tiêu chí tiết kiệm điện vào đánh giá thi đua.
-
Hệ thống chiếu sáng công cộng và biển quảng cáo phải tiết kiệm tối thiểu 30% điện năng; giảm công suất hoặc tắt bớt sau 23h.
-
Cơ sở dịch vụ, thương mại giảm ít nhất 50% công suất chiếu sáng trang trí trong giờ cao điểm.
Đối với doanh nghiệp sản xuất và hộ gia đình
-
Cơ sở sản xuất: Xây dựng lộ trình dịch chuyển giờ sản xuất tránh khung giờ cao điểm, ưu tiên tích hợp năng lượng tái tạo. Các cơ sở tiêu thụ từ 500.000 kWh/năm phải tiết kiệm ít nhất 3%.
-
Hộ gia đình: Vận động sử dụng thiết bị điện hiệu suất cao, tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên và lắp đặt điện mặt trời mái nhà để giảm chi phí sinh hoạt.
4. Giải pháp thúc đẩy và cơ chế “Sandbox”
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ ngành:
-
Bộ Công Thương: Tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, hướng dẫn thủ tục lắp đặt điện mặt trời mái nhà và xây dựng phương pháp đo lường điện năng tiết kiệm.
-
EVN: Nghiên cứu cơ chế thí điểm (sandbox) để thúc đẩy các mô hình tiết kiệm điện mới, nâng cấp lưới điện đảm bảo vận hành an toàn khi tích hợp năng lượng tái tạo.
-
Địa phương: Công khai các thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân đấu nối hệ thống điện mặt trời theo đúng Quy hoạch điện VIII.
Ghi chú: Việc thực hiện Chỉ thị 10 không chỉ là giải pháp tình thế cho năm 2026 mà còn là chiến lược bền vững để bảo đảm an ninh năng lượng và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) của Việt Nam.
