Đề xuất miễn, giảm thuế phí và hỗ trợ tiền cho người dân chuyển từ xe xăng sang xe điện
Trước lộ trình xây dựng vùng phát thải thấp (LEZ) tại Hà Nội, nhiều chuyên gia đề xuất cần có chính sách miễn giảm thuế, phí và hỗ trợ tài chính trực tiếp cho người dân khi chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện, đồng thời chỉ hạn chế các phương tiện quá cũ, phát thải vượt chuẩn để tránh gây “sốc” xã hội.
Giao thông đường bộ là nguồn phát thải lớn nhất trong vùng phát thải thấp
Tại tọa đàm về vùng phát thải thấp (Low Emission Zone – LEZ) do báo Hà Nội Mới tổ chức chiều 24/12, các đại biểu tập trung thảo luận giải pháp kiểm soát khí thải giao thông và hoàn thiện hạ tầng phục vụ chuyển đổi phương tiện.
Theo ông Phạm Hoài Trung, Trưởng Ban Vận động Net Zero 2050, trong các nguồn phát thải tại LEZ, giao thông đường bộ chiếm tỷ trọng lớn nhất và cũng là nguồn dễ đo lường, kiểm soát nhất. Do đó, việc giảm phát thải từ phương tiện cá nhân đóng vai trò then chốt trong chiến lược bảo vệ môi trường đô thị.
Hà Nội triển khai vùng phát thải thấp theo lộ trình thận trọng
Ông Nguyễn Tuyển, Trưởng phòng Quản lý vận tải và An toàn giao thông (Sở Xây dựng Hà Nội), cho biết việc triển khai vùng phát thải thấp là bước đi cần thiết, song sẽ tác động trực tiếp đến đời sống, học tập và lao động của người dân trong khu vực thí điểm.
Vì vậy, quá trình thực hiện cần được chuẩn bị kỹ lưỡng, thận trọng và khả thi, đảm bảo hài hòa giữa mục tiêu môi trường và an sinh xã hội.
Sở Xây dựng Hà Nội đang triển khai nhiều nhóm giải pháp đồng bộ, gồm:
-
Phát triển hạ tầng giao thông hỗ trợ chuyển đổi phương tiện
-
Bố trí hợp lý điểm dừng đỗ, trung chuyển, kết nối giao thông công cộng
-
Phát triển hệ thống trạm sạc năng lượng sạch công cộng
-
Xây dựng hạ tầng thu gom, xử lý pin xe điện sau thải bỏ, đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy
Hiện nay, qua hai đợt khảo sát, Hà Nội đã xác định 110 vị trí có thể lắp đặt trạm sạc, đồng thời tiếp tục rà soát để mở rộng mạng lưới phù hợp với điều kiện thực tế.
Đề xuất chỉ hạn chế xe xăng quá cũ, phát thải cao
Từ kinh nghiệm quốc tế, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng Hà Nội cần xác định mục tiêu rõ ràng, lộ trình linh hoạt và đặc biệt chú trọng sự đồng thuận xã hội.
Theo ông, chỉ nên hạn chế các xe máy chạy xăng quá cũ nát, có mức phát thải vượt quy chuẩn, thay vì áp dụng cứng nhắc với toàn bộ phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
Song song với đó, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ tài chính thực chất, bao gồm:
-
Miễn, giảm thuế và phí khi mua xe điện
-
Hỗ trợ tiền trực tiếp cho người dân chuyển đổi phương tiện
-
Kết hợp ưu đãi từ doanh nghiệp sản xuất, phân phối xe điện
Lộ trình hạn chế xe xăng cần được triển khai từng bước, tránh gây xáo trộn lớn cho người dân, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp.
Hạ tầng trạm sạc vẫn là thách thức lớn
Dù đã có kế hoạch cụ thể, Sở Xây dựng Hà Nội thừa nhận việc phát triển trạm sạc xe điện đang đối mặt với nhiều khó khăn, nhất là:
-
Hạn chế về quỹ đất
-
Khả năng đáp ứng của nguồn điện đô thị
Hiện Sở đang tham mưu UBND thành phố xây dựng nghị quyết về chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, dự kiến hoàn thành trong quý I/2026 và sẽ lấy ý kiến rộng rãi từ người dân chịu tác động.
Xe cũ thải loại không phải rác thải, mà là tài nguyên thứ cấp
Liên quan đến vấn đề xử lý phương tiện không đạt tiêu chuẩn khí thải, bà Lê Thị Thanh Thủy, Phó Trưởng phòng Quản lý môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội), cho biết thành phố định hướng xử lý xe thải loại theo mô hình kinh tế tuần hoàn.
Theo đó:
-
Xe cũ thải bỏ được coi là tài nguyên thứ cấp, cần thu hồi và tái chế các vật liệu như thép, nhôm, nhựa, cao su
-
Doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu sẽ cùng chính quyền tham gia thu hồi xe cũ, hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện
-
Khuyến khích thiết kế phương tiện dễ tháo rời, tái chế, giảm tác động môi trường
Thành phố cũng đang xây dựng chương trình khuyến khích doanh nghiệp chia sẻ chi phí chuyển đổi, giảm gánh nặng cho người dân và nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
Vùng phát thải thấp – nền tảng cho giao thông bền vững
Các chuyên gia nhận định, vùng phát thải thấp không chỉ là giải pháp kiểm soát xe cộ, mà còn là bước chuyển quan trọng trong mô hình quản lý giao thông đô thị và phát triển kinh tế tuần hoàn.
“Nếu được chuẩn bị kỹ lưỡng và triển khai đúng lộ trình, Hà Nội hoàn toàn có thể đạt mục tiêu bảo vệ môi trường bền vững, để lại giá trị lâu dài cho các thế hệ tương lai”, TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh.
