Giá pin xe điện tiếp tục giảm mạnh, mở đường cho xu hướng phổ cập EV toàn cầu
Giá pin lithium-ion dành cho xe điện đã giảm tới 20% trong năm 2024 – mức giảm sâu nhất kể từ năm 2017, theo báo cáo mới nhất từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA). Xu hướng này không chỉ thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp xe điện mà còn tạo ra khoảng cách ngày càng lớn giữa Trung Quốc và phần còn lại của thế giới về chi phí và công nghệ sản xuất pin.
Giá pin EV năm 2024 thấp nhất trong một thập kỷ
Theo dữ liệu của IEA, giá trung bình pin lithium-ion năm 2024 chỉ còn khoảng 70 USD/kWh – giảm 75% so với mức 280 USD/kWh vào năm 2015 (theo ước tính của BloombergNEF). Đây là mức giá thấp nhất trong vòng 10 năm qua.
Vì pin chiếm phần lớn chi phí sản xuất xe điện nên việc giá pin giảm mạnh đang góp phần hạ giá thành xe điện, từ đó thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng toàn cầu. Nguyên nhân chính giúp kéo giá xuống là sự cạnh tranh gay gắt giữa các nhà sản xuất, năng lực sản xuất mở rộng và giá nguyên liệu như lithium giảm mạnh. IEA ghi nhận giá lithium đã giảm gần 20% trong năm 2024, quay về mức tương đương cuối năm 2015 – dù nhu cầu hiện tại cao gấp 6 lần.
Trung Quốc giữ vai trò thống lĩnh thị trường pin toàn cầu
Sự sụt giảm giá pin được ghi nhận ở tất cả các khu vực, nhưng nổi bật nhất là tại Trung Quốc – nơi chiếm tới 80% sản lượng pin lithium toàn cầu trong năm 2024. Nước này kiểm soát chặt chuỗi cung ứng khoáng sản, đầu tư mạnh vào công nghệ và duy trì chi phí sản xuất ở mức thấp.
Theo IEA, chính sự cạnh tranh nội địa khốc liệt đã khiến các nhà sản xuất Trung Quốc chấp nhận biên lợi nhuận thấp để đổi lấy hiệu suất sản xuất cao hơn, tỷ lệ thành phẩm tốt hơn và tận dụng hiệu quả nguồn lao động kỹ thuật dồi dào. Điều này giúp Trung Quốc duy trì lợi thế trong cuộc đua toàn cầu về xe điện, đóng vai trò then chốt trong chiến lược giảm phát thải khí nhà kính.
Pin LFP trở thành xu hướng chủ đạo trong ngành EV
Một điểm nhấn trong năm 2024 là sự vươn lên mạnh mẽ của dòng pin lithium sắt phosphate (LFP). Từng bị đánh giá là hiệu năng thấp, LFP hiện đang chiếm gần 50% thị phần pin EV toàn cầu nhờ độ ổn định cao và chi phí sản xuất thấp. Tại châu Âu, nhu cầu pin LFP tăng 90% trong năm qua; trong khi tại Mỹ, mức tăng khiêm tốn hơn (chỉ khoảng 10%) do rào cản thuế với hàng nhập từ Trung Quốc.
Ở Đông Nam Á, Brazil và Ấn Độ, pin LFP đã vượt mốc 50% thị phần. Đáng chú ý, phần lớn xe điện sử dụng pin LFP tại các khu vực này được nhập khẩu từ các nhà sản xuất Trung Quốc như BYD, hoặc sản xuất trong nước như Tata Motors của Ấn Độ.
Pin PHEV có giá cao hơn BEV dù dung lượng thấp hơn
Một phát hiện đáng chú ý khác trong báo cáo là giá pin dành cho xe hybrid sạc ngoài (PHEV) lại cao hơn xe thuần điện (BEV), dù dung lượng pin thấp hơn. Điều này xuất phát từ việc chi phí pin được phân bổ trên số cell ít hơn, dẫn đến chi phí tính trên mỗi kWh tăng lên.
Cụ thể, trong năm 2024, giá trung bình của một bộ pin 20kWh cho xe PHEV tương đương với pin 65kWh của xe BEV.
Kết luận
Sự sụt giảm mạnh mẽ về giá pin lithium-ion trong năm 2024 không chỉ mở rộng cơ hội tiếp cận xe điện cho người tiêu dùng toàn cầu, mà còn định hình lại cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia về công nghệ năng lượng sạch. Trung Quốc tiếp tục là đầu tàu dẫn dắt ngành pin EV thế giới, trong khi các xu hướng như pin LFP và sự tối ưu hóa chi phí sản xuất sẽ là những yếu tố quyết định trong cuộc đua xe điện giai đoạn tới.
