Hà Nội: Hỗ trợ chuyển đổi xe điện phải đi trước hoặc song hành với việc hạn chế phương tiện cá nhân
Hà Nội đang xây dựng vùng phát thải thấp, nhiều đại biểu đề xuất hỗ trợ đổi xe điện, phát triển trạm sạc và giao thông công cộng trước khi hạn chế xe xăng.
Đẩy mạnh chuyển đổi xanh nhưng cần lộ trình phù hợp
Tại kỳ họp chuyên đề của HĐND TP Hà Nội ngày 2/6, đề án thí điểm vùng phát thải thấp trong khu vực nội đô tiếp tục trở thành chủ đề được nhiều đại biểu quan tâm. Nhiều ý kiến đồng thuận về mục tiêu giảm ô nhiễm môi trường và thúc đẩy giao thông xanh, nhưng đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phải bảo đảm hạ tầng, hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện và tránh gây tác động tiêu cực đến sinh kế.
Các đại biểu cho rằng việc xây dựng vùng phát thải thấp là xu hướng tất yếu nhằm cải thiện chất lượng không khí và thực hiện các cam kết giảm phát thải. Tuy nhiên, quá trình triển khai cần có lộ trình phù hợp, chính sách hỗ trợ đồng bộ và đánh giá kỹ tác động xã hội.
Hỗ trợ chuyển đổi xe điện cần được ưu tiên
Thượng tọa Thích Chiếu Tuệ cho rằng chính sách giảm phát thải cần bảo đảm tính công bằng và khả thi đối với người lao động có thu nhập thấp, đặc biệt là những người phụ thuộc vào xe máy để làm việc và di chuyển hàng ngày.
Theo ông, nếu chưa có giải pháp thay thế phù hợp, việc hạn chế phương tiện cá nhân có thể ảnh hưởng lớn đến đời sống của hàng chục nghìn lao động đang hoạt động trong khu vực nội đô.
Đồng quan điểm, đại biểu Trần Thanh Hà – Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Hà Nội – nhấn mạnh nguyên tắc quan trọng là các chính sách hỗ trợ chuyển đổi xe điện phải được triển khai trước hoặc đồng thời với các biện pháp hạn chế phương tiện phát thải cao.
Ông đề xuất thành phố cần sớm ban hành các gói hỗ trợ tài chính, tín dụng ưu đãi cho người dân khi chuyển đổi sang xe điện, đồng thời đẩy mạnh đầu tư hạ tầng giao thông công cộng và hệ thống trạm sạc.
Cần phát triển đồng bộ hạ tầng trạm sạc và giao thông công cộng
Theo các đại biểu, bên cạnh việc hỗ trợ người dân đổi xe điện, Hà Nội cần làm rõ khả năng đáp ứng của hệ thống năng lượng sạch, mạng lưới trạm sạc và các tiêu chuẩn an toàn phòng cháy chữa cháy tại khu dân cư, chung cư.
Ngoài ra, thành phố cũng cần đánh giá toàn diện tác động môi trường liên quan đến hoạt động thu gom, tái chế và xử lý pin thải trong tương lai.
Đại biểu Trần Thanh Hà cho rằng việc chuyển đổi xanh sẽ chỉ thành công khi người dân có đầy đủ điều kiện tiếp cận phương tiện sạch, dịch vụ vận tải công cộng thuận tiện và hệ sinh thái hạ tầng hỗ trợ hoàn chỉnh.
Ông cũng lưu ý cần nghiên cứu kỹ tác động đối với nhóm lao động sử dụng xe máy công nghệ, xe giao hàng và các hộ kinh doanh phụ thuộc vào phương tiện cá nhân để đảm bảo quá trình chuyển đổi không gây xáo trộn lớn cho xã hội.
Ứng dụng công nghệ số để quản lý vùng phát thải thấp
Nhiều ý kiến đề xuất Hà Nội cần tận dụng công nghệ số để quản lý hiệu quả vùng phát thải thấp.
Các giải pháp được đưa ra bao gồm xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông về phương tiện, lắp đặt hệ thống camera giám sát tự động và áp dụng các công cụ quản lý thông minh nhằm tăng tính minh bạch trong quá trình thực thi chính sách.
Bên cạnh đó, thành phố có thể nghiên cứu các biện pháp điều tiết kinh tế như phí môi trường, lệ phí lưu hành hoặc giá dịch vụ trông giữ phương tiện dựa trên mức phát thải nhằm khuyến khích người dân sử dụng xe điện và các phương tiện thân thiện với môi trường.
Đại biểu Phùng Bá Nhân cũng đề xuất Hà Nội nghiên cứu các giải pháp kiểm soát đăng ký phương tiện mới trong tương lai, đồng thời đẩy nhanh tiến độ nâng cấp mạng lưới giao thông công cộng tại khu vực Vành đai 1.
Nỗi lo hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh
Tại tổ thảo luận số 2, đại biểu Trần Hợp Dũng – Trưởng Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội – cho rằng nhiều điều kiện cần thiết để triển khai vùng phát thải thấp vẫn chưa được đáp ứng đầy đủ.
Theo ông, thành phố vẫn còn thiếu nhiều hạng mục hạ tầng phụ trợ quan trọng như trạm sạc xe điện, điểm trung chuyển rác, khu tập kết rác hay các điểm dừng đón trả khách cho xe buýt.
Ông nhấn mạnh rằng khó khăn lớn nhất hiện nay không nằm ở chủ trương mà là khả năng triển khai trên thực tế.
Tuy nhiên, đại biểu cũng cho rằng việc giảm phát thải không nên phụ thuộc hoàn toàn vào việc chờ đợi hệ thống giao thông công cộng hoàn thiện. Quan trọng hơn là thay đổi nhận thức của người dân về sử dụng phương tiện cá nhân và từng bước chuyển sang các phương tiện xanh hơn.
Theo ông, mục tiêu cuối cùng của chính sách là giảm tổng lượng phát thải chứ không nên tiếp cận theo hướng cực đoan như cấm hoàn toàn xe xăng hoặc cả các dòng xe hybrid có mức phát thải thấp.
Hà Nội cam kết chuẩn bị đồng bộ trước khi triển khai
Đại biểu Nguyễn Anh Dũng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đông Anh, cũng bày tỏ lo ngại khi hạ tầng chuyển đổi phương tiện xanh hiện nay chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ đối với nhóm kinh doanh vận tải vẫn cần được làm rõ để tránh tình trạng lợi dụng chính sách.
Trao đổi tại kỳ họp, ông Nguyễn Minh Tấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, cho biết thành phố đang xây dựng đề án vùng phát thải thấp theo hướng thận trọng bởi chính sách này có ảnh hưởng rộng đến đời sống người dân.
Theo đại diện Sở, Hà Nội sẽ chuẩn bị đồng bộ các điều kiện về hạ tầng, chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện và cơ chế giám sát trước khi triển khai nhằm bảo đảm hiệu quả, công bằng và hạn chế tối đa các nguy cơ trục lợi chính sách.
Kết luận
Việc xây dựng vùng phát thải thấp tại Hà Nội được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược giảm ô nhiễm không khí và phát triển đô thị xanh. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, các chuyên gia và đại biểu HĐND đều cho rằng thành phố cần ưu tiên hỗ trợ người dân chuyển đổi sang xe điện, đầu tư hạ tầng trạm sạc, giao thông công cộng và triển khai lộ trình phù hợp. Chỉ khi các điều kiện nền tảng được chuẩn bị đầy đủ, mục tiêu giảm phát thải mới có thể đạt được một cách bền vững và nhận được sự đồng thuận từ xã hội.
