Theo báo cáo mới nhất mang tên Global Critical Minerals Outlook 2025, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết pin lithium sắt phosphate (LFP) đã vượt qua pin lithium nickel mangan cobalt (NMC) để chiếm lĩnh thị trường xe điện (EV). Đây là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy xu hướng chuyển dịch công nghệ pin trong ngành giao thông điện hóa đang diễn ra mạnh mẽ.
Báo cáo của IEA cung cấp dự báo trung và dài hạn về cung cầu các nguyên liệu năng lượng quan trọng, dựa trên những chính sách và tiến bộ công nghệ mới nhất. Theo đó, Trung Quốc, Úc và Chile sẽ là ba quốc gia dẫn đầu về khai thác lithium vào năm 2030. Trong khi đó, Trung Quốc, Chile và Argentina sẽ giữ vị trí hàng đầu trong khâu tinh chế lithium. Đáng chú ý, đến năm 2040, nhu cầu lithium toàn cầu dành cho xe điện dự kiến sẽ đạt khoảng 750.000 tấn, tức hơn gấp ba lần so với mức tiêu thụ năm 2024.
IEA cũng khẳng định rằng lithium sẽ tiếp tục là kim loại chủ lực trong ngành công nghiệp pin, bất chấp sự thay đổi nhanh chóng của thị trường. Trung Quốc hiện đang là nhà sản xuất pin hàng đầu thế giới và nổi bật nhờ khả năng cung ứng pin với mức giá rẻ hơn so với các thị trường châu Âu và Bắc Mỹ. Chính yếu tố chi phí này đã góp phần giúp xe điện trở nên phổ biến hơn tại Trung Quốc.
Bên cạnh các dự báo tích cực cho lithium, IEA cho rằng triển vọng đối với cobalt và nickel lại không mấy lạc quan. Cơ quan này khuyến nghị các chuyên gia trong ngành nên điều chỉnh giảm kỳ vọng về nhu cầu đối với hai nguyên liệu này.
Đây là một tín hiệu tích cực đối với môi trường bởi cobalt và nickel thường được khai thác từ các khu vực có rừng nhiệt đới dày đặc như Congo (đối với cobalt) và Indonesia (đối với nickel). Một nghiên cứu từ Đại học Kinh tế và Kinh doanh Vienna phối hợp với tổ chức négaWatt chỉ ra rằng nếu thị trường xe điện chuyển dịch từ sử dụng pin NMC sang pin LFP, thì nạn phá rừng có thể giảm tới 43% vào năm 2050.
Nhờ sự phát triển mạnh mẽ từ ngành sản xuất pin của Trung Quốc, loại pin LFP vốn từng bị đánh giá là kém hiệu quả nay đã trở thành một lựa chọn kinh tế và khả thi cho các phương tiện chạy bằng điện. Sự tăng trưởng ấn tượng của các nhà sản xuất xe điện như BYD có liên quan mật thiết đến việc tích hợp pin LFP – vừa rẻ, vừa bền.
Dù Trung Quốc hiện chiếm ưu thế trong chuỗi cung ứng pin toàn cầu, IEA vẫn kêu gọi tăng cường hợp tác quốc tế. Theo nhóm tác giả Lombardo, Paoli, Pales và Gul của IEA, nhiều thị trường riêng lẻ không đủ lớn để thu hút các khoản đầu tư cần thiết vào lĩnh vực sản xuất pin và linh kiện. Vì vậy, cần có sự hợp tác chặt chẽ hơn giữa các thị trường xe điện và pin, cũng như liên kết với các quốc gia giàu tài nguyên như các nước Nam Mỹ, châu Phi, Úc và Indonesia để đảm bảo nguồn cung bền vững.

