CATL chỉ ra con đường giúp ngành sản xuất pin châu Âu bứt phá

Trong bối cảnh châu Âu đẩy mạnh quá trình điện hóa giao thông và phát triển năng lượng sạch, ngành sản xuất pin đang trở thành một trong những lĩnh vực chiến lược. Tuy nhiên, để cạnh tranh với các cường quốc sản xuất pin như Trung Quốc, khu vực này vẫn phải đối mặt với nhiều rào cản về chi phí, chuỗi cung ứng, nhân lực và công nghệ.

Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với Battery Technology, ông Feng (Matt) Shen, Giám đốc điều hành CATL Europe, đã chia sẻ góc nhìn về những thách thức cũng như cơ hội để ngành pin châu Âu phát triển bền vững và đạt năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Châu Âu cần vượt qua những rào cản nào để mở rộng sản xuất pin?

Theo ông Shen, ngành pin châu Âu đang đối mặt với hàng loạt khó khăn mang tính hệ thống, bao gồm:

• Chi phí năng lượng cao.
• Chuỗi cung ứng còn phân mảnh.
• Thời gian cấp phép đầu tư kéo dài.
• Hệ sinh thái công nghiệp chưa hoàn thiện như tại châu Á.

Đặc biệt, thách thức lớn nhất không chỉ nằm ở việc xây dựng thêm nhà máy mà còn ở khả năng đưa các khoản đầu tư vào vận hành sản xuất hàng loạt với tỷ lệ thành phẩm cao.

Trong sản xuất pin lithium, chỉ một sai số nhỏ về hiệu suất, kiểm soát nguyên liệu hay quy trình sản xuất cũng có thể làm chi phí tăng mạnh khi mở rộng quy mô.

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực cũng là vấn đề đáng quan tâm. Mặc dù châu Âu có thế mạnh về kỹ thuật ô tô, ngành sản xuất pin hiện đại còn đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về:

• Điện hóa học.
• Kỹ thuật quy trình.
• Vận hành dây chuyền sản xuất chính xác cao.
• Kiểm soát chất lượng sản phẩm.

CATL cho rằng châu Âu cần triển khai chiến lược đồng bộ trên toàn chuỗi giá trị, từ cải thiện thủ tục đầu tư, đảm bảo nguồn điện cạnh tranh đến xây dựng hệ sinh thái nhà cung cấp nội địa.

Nội địa hóa chuỗi cung ứng giúp tăng sức cạnh tranh

Một trong những chiến lược được CATL nhấn mạnh là nội địa hóa sản xuất.

Việc đặt nhà máy gần khách hàng không chỉ giúp giảm chi phí logistics mà còn:

• Tăng khả năng chống đứt gãy chuỗi cung ứng.
• Rút ngắn thời gian giao hàng.
• Đẩy nhanh quá trình tích lũy kinh nghiệm sản xuất.

Nhà máy của CATL tại Đức hiện là cơ sở sản xuất cell pin quy mô lớn đầu tiên của hãng tại châu Âu. Không chỉ đảm nhiệm sản xuất, cơ sở này còn là trung tâm đào tạo kỹ sư, kiểm soát chất lượng và phát triển năng lực công nghiệp địa phương.

Theo CATL, năng lực cạnh tranh lâu dài của châu Âu sẽ phụ thuộc vào việc kết hợp hiệu quả giữa:

• Đầu tư công nghiệp.
• Công nghệ sản xuất tiên tiến.
• Chuỗi cung ứng nội địa.
• Phát triển nguồn nhân lực.

Tái chế pin sẽ là chìa khóa giảm phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu

Một trong những vấn đề lớn nhất của ngành pin châu Âu là phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu.

Để giải quyết bài toán này, CATL cho rằng châu Âu cần xây dựng hệ sinh thái khép kín, kết nối:

• Khai thác và tinh luyện nguyên liệu.
• Sản xuất vật liệu pin.
• Chế tạo cell pin.
• Tái chế pin.
• Sản xuất xe điện.

Đặc biệt, tái chế pin sẽ đóng vai trò cực kỳ quan trọng.

Thông qua công nghệ tái chế hiện đại, các kim loại có giá trị như:

• Lithium
• Nickel
• Coban
• Mangan

có thể được thu hồi với hiệu suất rất cao, giúp giảm đáng kể sự phụ thuộc vào nguồn cung toàn cầu cũng như hạn chế rủi ro biến động giá nguyên liệu.

Hiện CATL đang hợp tác với hơn 1.000 nhà cung cấp tại châu Âu, góp phần xây dựng hệ sinh thái công nghiệp khu vực.

Sản xuất pin xanh không làm giảm khả năng cạnh tranh

Theo ông Shen, phát triển bền vững và năng lực cạnh tranh không phải là hai mục tiêu đối lập mà có thể bổ trợ lẫn nhau.

Ngày càng nhiều hãng xe, cơ quan quản lý và người tiêu dùng quan tâm đến:

• Phát thải carbon trong toàn bộ vòng đời pin.
• Khả năng truy xuất nguồn gốc.
• Chuỗi cung ứng có trách nhiệm.

Trong khi đó, sản xuất pin là ngành tiêu thụ nhiều điện năng, do đó việc tiếp cận nguồn điện tái tạo với chi phí hợp lý sẽ đóng vai trò quyết định.

Ngoài ra, các công nghệ:

• Tự động hóa.
• Số hóa nhà máy.
• Trí tuệ nhân tạo.
• Kiểm soát quy trình sản xuất.

cũng giúp:

• Nâng cao tỷ lệ thành phẩm.
• Giảm tiêu hao nguyên liệu.
• Tiết kiệm năng lượng.
• Hạ giá thành sản xuất.

CATL đánh giá việc triển khai Battery Passport cùng các tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc của châu Âu có thể trở thành lợi thế cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Châu Âu cần xây dựng hệ sinh thái đào tạo nhân lực ngành pin

Theo CATL, bài toán nhân lực không chỉ đơn giản là đào tạo thêm kỹ sư mà phải hình thành cả một hệ sinh thái phát triển nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp pin.

Điều này đòi hỏi sự phối hợp giữa:

• Doanh nghiệp.
• Trường đại học.
• Viện nghiên cứu.
• Chính phủ.

Bên cạnh đào tạo đại học, châu Âu cũng cần mở rộng:

• Đào tạo nghề.
• Giáo dục kỹ thuật ứng dụng.
• Các chương trình thực hành ngay tại nhà máy.

CATL Germany hiện đang hợp tác với nhiều tổ chức như Fraunhofer IKTS, TÜV Süd và IHK nhằm phát triển chương trình đào tạo chuyên biệt dành cho ngành pin, bao gồm chứng chỉ “Battery Professional” dành cho lực lượng lao động tương lai.

Công nghệ pin mới và kinh tế tuần hoàn sẽ quyết định tương lai

CATL cho rằng đổi mới công nghệ và kinh tế tuần hoàn sẽ là hai động lực quan trọng giúp châu Âu nâng cao vị thế trên thị trường pin toàn cầu.

Trong nhiều năm qua, CATL liên tục đầu tư mạnh cho nghiên cứu và phát triển nhằm cải thiện:

• Mật độ năng lượng.
• Hiệu suất vật liệu.
• Tuổi thọ pin.
• Độ an toàn.

Ở lĩnh vực tái chế, CATL hiện đạt hiệu suất thu hồi rất cao:

• Nickel, Coban và Mangan: 99,6%
• Lithium: khoảng 96,5%

Mục tiêu lâu dài là giảm đáng kể việc khai thác nguyên liệu mới thông qua hệ thống sản xuất khép kín.

Song song đó, các bộ pin xe điện sau khi hết vòng đời sử dụng trên phương tiện giao thông sẽ tiếp tục được tái sử dụng trong các hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), hỗ trợ:

• Ổn định lưới điện.
• Tích hợp năng lượng tái tạo.
• Cấp điện cho trung tâm dữ liệu và các ứng dụng công nghiệp.

Ngoài ra, CATL đánh giá các công nghệ mới như:

• Pin LFP hiệu suất cao.
• Pin natri-ion.
• Công nghệ sạc siêu nhanh.

sẽ mở rộng phạm vi ứng dụng từ xe điện phổ thông đến xe tải hạng nặng và các hệ thống lưu trữ năng lượng quy mô lớn.

CATL: Tương lai ngành pin sẽ thuộc về những quốc gia làm chủ toàn bộ chuỗi giá trị

Theo ông Feng Shen, lợi thế cạnh tranh của ngành pin trong tương lai sẽ không chỉ đến từ quy mô sản xuất mà còn phụ thuộc vào khả năng xây dựng chuỗi giá trị khép kín, từ nguyên liệu, sản xuất, tái chế đến tái sử dụng pin.

Nếu kết hợp hiệu quả giữa đổi mới công nghệ, sản xuất quy mô lớn, phát triển chuỗi cung ứng nội địa và kinh tế tuần hoàn, châu Âu hoàn toàn có cơ hội trở thành một trong những trung tâm sản xuất pin quan trọng của thế giới trong giai đoạn tới.