Việt Nam đang chứng kiến sự bùng nổ ấn tượng của phương tiện giao thông xanh với hơn 183.000 ô tô điện cùng gần 1.000 xe buýt điện đang hoạt động, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ từ nhiên liệu truyền thống sang năng lượng điện.
Số lượng phương tiện xanh tăng trưởng mạnh mẽ
Theo số liệu từ Bộ Xây dựng công bố tại tọa đàm “Giải pháp thúc đẩy công trình xanh, giao thông xanh hướng tới mục tiêu phát triển bền vững” ngày 16/10, tính đến hết quý III/2025, Việt Nam đã có 183.240 ô tô con điện và 974 xe buýt điện đang lưu hành.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh khẳng định, công trình xanh và giao thông xanh là hai trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xanh của Việt Nam. Những lĩnh vực này không chỉ giúp giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên mà còn thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sống và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Phân bố phương tiện điện trên cả nước
Hà Nội và TP.HCM là hai địa phương dẫn đầu với hơn 38.400 ô tô điện mỗi thành phố. Về xe buýt điện, Hà Nội có 317 chiếc trong khi TP.HCM sở hữu 507 chiếc.
Các địa phương khác như Đà Nẵng, Hải Phòng, Thanh Hóa, Khánh Hòa cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng mạnh về phương tiện giao thông xanh, đóng góp tích cực vào quá trình chuyển đổi xanh và phát triển bền vững của cả nước.
Song song với giao thông xanh, lĩnh vực công trình xanh cũng phát triển ấn tượng với khoảng 600 công trình xanh trên toàn quốc, tổng diện tích sàn xây dựng đạt gần 17 triệu m².
Bài toán giảm phát thải ngành giao thông
Ông Lê Văn Đạt, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược, Bồi dưỡng cán bộ Xây dựng (Bộ Xây dựng), cho biết giai đoạn 2014-2023, vận tải đường bộ chiếm hơn 85% khối lượng vận chuyển của Việt Nam.
Hiện cả nước có hơn 7 triệu ô tô và gần 78 triệu xe máy, cùng hàng trăm nghìn phương tiện đường thủy, hàng hải và hàng không. Ngành giao thông tiêu thụ hơn 95% năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch và phát thải khoảng 45,8 triệu tấn CO2 tương đương mỗi năm, đứng thứ hai sau công nghiệp.
Theo đề xuất cho NDC 3.0 (Đóng góp do quốc gia tự quyết định lần thứ ba), lĩnh vực đường bộ đến năm 2030 phải đẩy mạnh sử dụng nhiên liệu sinh học và năng lượng điện thay thế dần nhiên liệu truyền thống.
Lộ trình chuyển đổi năng lượng theo ngành
-
Đường sắt: Điện sẽ được đưa vào sử dụng trong các tuyến đường sắt đô thị giai đoạn 2019-2025; hydrogen dự kiến ứng dụng từ năm 2040. Đến năm 2050, tỷ trọng đầu máy sử dụng nhiên liệu diesel – điện – hydrogen lần lượt đạt 40% – 10% – 50%.
-
Vận tải đường thủy nội địa: Điện và hydrogen dự kiến áp dụng từ năm 2035.
-
Hàng không: Bắt đầu sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) từ năm 2035, chiếm khoảng 10% tổng nhu cầu năng lượng ngành.
Thách thức và cơ hội cho tương lai xanh
Bà Nguyễn Thị Tâm, Giám đốc Trung tâm Thiết bị, Môi trường và An toàn lao động (Viện Vật liệu xây dựng), cho biết ngành vật liệu xây dựng đặt mục tiêu đến năm 2030 giảm ít nhất 15,03% phát thải khí nhà kính, tương đương 23,2 triệu tấn CO2.
Ông Tạ Đức Bình, đại diện Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường, cảnh báo biến đổi khí hậu đang diễn ra với tốc độ đáng báo động, đòi hỏi hành động quyết liệt từ các nhà hoạch định chính sách và cộng đồng đầu tư.
Theo Ngân hàng Thế giới, Việt Nam cần khoảng 368 tỷ USD đến năm 2040 để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0. Đây là thách thức lớn về huy động vốn, đổi mới công nghệ, phát triển hạ tầng và đào tạo nhân lực.
“Việt Nam cần nhanh chóng hoàn thiện hệ sinh thái đầu tư xanh toàn diện từ khung pháp lý, cơ chế ưu đãi đến năng lực giám sát minh bạch, đặt nền móng cho một tương lai phát triển bền vững và thịnh vượng”, ông Bình nhấn mạnh.


