Động cơ đốt trong có nguy cơ bị “khai tử” từ năm 2035 tại châu Âu, nhưng kịch bản này đang đứng trước bước ngoặt lớn. Liên minh châu Âu (EU) vừa đề xuất sửa đổi lệnh cấm sản xuất ô tô chạy xăng và diesel, mở ra cơ hội để xe hybrid và xe xăng tiếp tục tồn tại sau mốc thời gian quan trọng này.
Xe hybrid tăng trưởng mạnh cùng làn sóng điện hóa
T
EU đề xuất nới lỏng lệnh cấm xe xăng năm 2035
Theo đề xuất mới của các quan chức EU, thay vì bắt buộc các hãng ô tô chỉ được sản xuất xe không phát thải carbon từ năm 2035, quy định sẽ được điều chỉnh theo hướng giảm 90% lượng khí thải. Điều này đồng nghĩa với việc:
-
Xe hybrid
-
Xe sử dụng động cơ đốt trong kết hợp nhiên liệu sinh học hoặc nhiên liệu điện tử
vẫn có thể được phép sản xuất và lưu hành tại châu Âu sau năm 2035.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngành công nghiệp ô tô châu Âu đang chịu sức ép lớn từ doanh số suy giảm tại Trung Quốc, cạnh tranh khốc liệt từ các hãng xe điện Trung Quốc và nguy cơ mất việc làm trên diện rộng.
Đức và nhiều quốc gia châu Âu ủng hộ “cứu” động cơ đốt trong
Thủ tướng Đức Friedrich Merz được cho là người dẫn đầu chiến dịch vận động nới lỏng lệnh cấm động cơ đốt trong. Ngoài Đức, hàng loạt quốc gia khác như:
-
Ý
-
Ba Lan
-
Cộng hòa Séc
-
Hungary
-
Slovakia
-
Bulgaria
cũng công khai ủng hộ việc sửa đổi quy định khí thải đối với ô tô.
Theo các chuyên gia, đây là dấu hiệu cho thấy sự hồi sinh của xe xăng và xe hybrid tại châu Âu đang trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết.
Các hãng xe sang hưởng lợi lớn nhất
Ông Matthias Schmidt, chuyên gia phân tích ngành ô tô châu Âu, nhận định những thương hiệu xe sang như Porsche, Mercedes-Benz và BMW sẽ là bên hưởng lợi lớn nhất nếu đề xuất được thông qua.
“Những hãng xe cao cấp gặp rất nhiều khó khăn khi chuyển sang xe điện. Khách hàng của họ vẫn đánh giá cao cảm giác vận hành và giá trị biểu tượng của động cơ đốt trong”, ông Schmidt cho biết.
Theo ông, với nhóm khách hàng cao cấp, động cơ xăng giống như đồng hồ cơ Thụy Sĩ, mang giá trị cảm xúc mà xe điện chưa thể thay thế hoàn toàn.
Ngược lại, các hãng xe đại chúng như Volkswagen hay Stellantis có thể buộc phải chuyển sang xe điện nhanh hơn do sức ép cạnh tranh từ các nhà sản xuất Trung Quốc.
EU tìm cách “cân bằng” giữa khí hậu và kinh tế
Ủy ban châu Âu cho biết, để bù đắp lượng khí thải còn lại, các hãng xe sẽ phải sử dụng:
-
Thép carbon thấp sản xuất trong EU
-
Nhiên liệu điện tử (e-fuel)
-
Nhiên liệu sinh học
Bên cạnh đó, EU cũng cam kết đơn giản hóa thủ tục hành chính, giúp ngành ô tô tiết kiệm khoảng 706 triệu euro mỗi năm, đồng thời đưa ra các ưu đãi mới cho xe điện cỡ nhỏ sản xuất tại châu Âu.
Mỹ và châu Âu cùng chững lại trong cuộc đua xe điện?
Việc EU nới lỏng chính sách diễn ra song song với xu hướng tương tự tại Mỹ. Dưới thời Tổng thống Donald Trump, chính quyền Mỹ đã:
-
Bãi bỏ tín dụng thuế cho xe điện
-
Nới lỏng tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu
Gần đây, Ford tuyên bố hủy một số kế hoạch xe điện và giảm dự báo lợi nhuận tới 19,5 tỷ USD. General Motors và Stellantis cũng đang chuyển trọng tâm trở lại xe hybrid và động cơ đốt trong.
Ngành ô tô châu Âu “đấu tranh để tồn tại”
Theo Hiệp hội Công nghiệp Ô tô Đức, 70% việc làm trong ngành ô tô nước này phụ thuộc vào xuất khẩu. Trong khi đó:
-
Xe điện Trung Quốc ngày càng chiếm ưu thế
-
Các hãng pin Trung Quốc xây dựng nhà máy tại Morocco, Hungary, Thổ Nhĩ Kỳ để né thuế
Ông Wopke Hoekstra, Ủy viên phụ trách khí hậu EU, thừa nhận:
“Ngành công nghiệp ô tô châu Âu đang thực sự đấu tranh để tồn tại. Chúng tôi cần can thiệp để đảm bảo tương lai vừa sạch hơn, vừa cạnh tranh hơn.”
Tranh cãi gay gắt về tương lai xe điện
Dù vậy, nhiều tổ chức môi trường và doanh nghiệp xe điện vẫn phản đối mạnh mẽ việc nới lỏng lệnh cấm. Ông William Todts, Giám đốc tổ chức Transport & Environment, cảnh báo:
“Mỗi euro đầu tư cho xe hybrid là một euro bị rút khỏi xe điện, trong khi Trung Quốc đang bỏ xa châu Âu.”
Ngành giao thông vận tải hiện vẫn chiếm hơn 25% tổng lượng khí thải nhà kính của EU, gần như không thay đổi suốt 30 năm qua.
Hơn 150 CEO từ các công ty như Volvo, Polestar đã ký thư kêu gọi EU giữ nguyên lệnh cấm xe xăng năm 2035. Pháp và Tây Ban Nha cũng đứng về phía này.
Tương lai xe điện và xe hybrid vẫn bỏ ngỏ
Đề xuất sửa đổi chỉ có hiệu lực nếu được 27 quốc gia thành viên EU và Nghị viện châu Âu thông qua. Cuộc giằng co giữa mục tiêu khí hậu và lợi ích kinh tế vẫn chưa ngã ngũ.
Xe điện, xe hybrid hay xe xăng sẽ chiếm ưu thế trong tương lai? Câu trả lời có lẽ sẽ rõ ràng hơn trong vài năm tới.

