Xu hướng “Đa lộ trình”: Các hãng xe lớn quay lại với động cơ xăng và hybrid khi xe điện gặp thách thức
Cuộc đua thuần điện hóa từng được coi là tương lai bắt buộc của ngành ô tô. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2024-2025, một sự điều chỉnh chiến lược đáng chú ý đang diễn ra: các hãng xe lớn đang chuyển sang chiến lược “đa lộ trình” (multi-pathway), cân bằng giữa xe điện (EV), hybrid và cả động cơ đốt trong truyền thống.
Nguyên nhân các hãng xe quay trở lại với xe xăng và hybrid
1. Doanh số xe điện chững lại, mất đà từ trợ cấp
Sau khi các chính sách trợ giá, đặc biệt là khoản ưu đãi thuế 7.500 USD tại Mỹ, bị cắt giảm hoặc chấm dứt, doanh số EV tại nhiều thị trường trọng điểm đã có dấu hiệu giảm nhiệt. Theo Reuters, nhiều lãnh đạo ngành dự báo doanh số EV có thể sụt tới 50% khi không còn hỗ trợ từ chính phủ.
2. Áp lực lợi nhuận từ chi phí sản xuất cao
Xe điện vẫn đối mặt với chi phí sản xuất cao, đặc biệt là giá pin, chi phí đầu tư hạ tầng sạc và bảo hành. Điều này khiến lợi nhuận từ EV khó cạnh tranh với các dòng SUV và xe hiệu suất cao chạy xăng truyền thống.
3. Rủi ro từ chính sách và thuế quan
Các chính phủ Mỹ và EU đang điều chỉnh lộ trình điện hóa, đồng thời áp thuế cao với xe điện nhập khẩu, đặc biệt từ Trung Quốc. Điều này tạo ra môi trường bất ổn, buộc các hãng xe phải linh hoạt hơn trong chiến lược sản phẩm.
4. Tâm lý e ngại của người tiêu dùng
Người dùng tại nhiều thị trường như Mỹ vẫn còn lo ngại về phạm vi hoạt động, hạ tầng sạc chưa đồng bộ và chi phí thay pin lớn cho xe điện.
Trường hợp điển hình: Ford và bài học từ F-150 Lightning
Ford Motor là ví dụ rõ nét nhất cho sự điều chỉnh này. Hãng xe Mỹ đã phải ghi nhận khoản tổn thất trước thuế lên tới 19,5 tỷ USD do cắt giảm tài sản trong mảng EV. Điển hình là mẫu F-150 Lightning – phiên bản điện của dòng bán tải bán chạy nhất nước Mỹ – đã chứng kiến doanh số giảm tới 72% so với cùng kỳ.
Ông Andrew Frick, người đứng đầu mảng động cơ xăng và xe điện của Ford, chia sẻ: “Thay vì tiếp tục chi thêm hàng tỷ USD cho các mẫu EV cỡ lớn vốn nay không còn con đường dẫn tới lợi nhuận, chúng tôi đang phân bổ số tiền đó vào những lĩnh vực có tỷ suất sinh lời cao hơn”.
Sự trỗi dậy mạnh mẽ của xe hybrid
Trong bối cảnh đó, xe hybrid đang trở thành lựa chọn “bước đệm” lý tưởng:
-
Tăng trưởng ấn tượng: Tại Mỹ, doanh số hybrid tăng 50% chỉ trong hai tháng đầu năm, vượt xa tốc độ tăng trưởng của xe điện thuần.
-
Công nghệ tinh vi, giá cả phải chăng: Công nghệ hybrid ngày càng tiên tiến cùng mức giá dễ tiếp cận hơn EV.
-
Giải pháp linh hoạt: Xe hybrid kết hợp ưu điểm tiết kiệm nhiên liệu, thân thiện môi trường mà không gây lo ngại về phạm vi hoạt động.
Toyota là hãng tiên phong và thành công với chiến lược này. Tỷ lệ hybrid trong doanh số của hãng đã tăng từ 9% (2018) lên 37% (giữa 2024). David Christ, Giám đốc bán hàng và tiếp thị Toyota Bắc Mỹ, cho biết: “Trong tương lai, chúng tôi dự định sẽ đánh giá từng dòng xe một xem liệu việc chuyển sang xe hybrid hoàn toàn có hợp lý không”.
Chiến lược “đa lộ trình” – Hướng đi thực dụng cho tương lai
Theo các chuyên gia, việc các hãng xe quay lại với động cơ xăng và phát triển hybrid không phải là phủ nhận tương lai điện khí hóa, mà là một chiến lược linh hoạt, giảm rủi ro trong giai đoạn chuyển đổi.
Jeff Schuster, Phó chủ tịch điều hành ô tô của GlobalData, nhận định: “Ngành công nghiệp ô tô không hoạt động theo kiểu bạn chỉ cần bật công tắc và mọi thứ sẽ thay đổi. Xe hybrid chính là bước đệm để thị trường đại chúng tiến tới xe điện”.
Kết luận: Thay vì “tất tay” vào xe điện, các hãng xe lớn đang chọn cách tiếp cận cân bằng và thực tế hơn – duy trì và phát triển động cơ đốt trong thế hệ mới, đẩy mạnh hybrid, đồng thời tiếp tục đầu tư có chọn lọc vào EV. Đây là chiến lược giúp họ vừa đáp ứng nhu cầu hiện tại, vừa chuẩn bị cho tương lai khi hạ tầng và thị trường xe điện thực sự chín muồi.
